Κυριακή, 14 Μαΐου 2017

ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ : Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ









" Η ευδαιμονία είναι μια ευχάριστη ψυχική κατάσταση που προκύπτει από την δραστηριότητα της ψυχής, εφόσον αυτή η δραστηριότητα είναι σύμφωνη με την τέλεια αρετή." 

                                                                               Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια.




Αυτός ο απλός ορισμός της ευδαιμονίας αποτελεί και τον πυρήνα της Αριστοτελικής σκέψης. Σύμφωνα με τον διδάσκαλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ολόκληρη η ζωή του ανθρώπου πρέπει να επικεντρώνεται στην επίτευξή αυτής της ψυχικής κατάστασης. Δεν είναι μόνο για σύντομες περιόδους, ούτε για πρόσκαιρη ευχαρίστηση του εγώ.  Η ευδαιμονία είναι ένας αυτοσκοπός,μια ανώτερη κατάσταση, την οποία όλοι μπορούν να επιτύχουν, όταν αντιληφθούν την πραγματική τους φύση και επιδιώξουν να ασκήσουν τις αρετές τους.

Ο Αριστοτέλης δεν εστίαζε στην ευδαιμονία ως ένα απλό φιλοσοφικό θεώρημα. Είναι ενέργεια,δραστηριότητα του ίδιου του ατόμου, το οποίο δεν εξαρτάται από την εύνοια των Θεών για να νιώσει ευδαίμων,αλλά αυτοβελτιώνεται και ασκεί τις αρετές που μαθαίνει μέσα στο περιβάλλον του. Καθώς λοιπόν, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η καλοσύνη του ανθρώπου και η ευδαιμονία είναι άρρηκτα δεμένες, κάθε σκέψη και πράξη πρέπει να αντανακλά το καλό.


Παρά το γεγονός ότι η εσωτερικός αγώνας του ανθρώπου προς την ευδαιμονία είναι μια πράξη βαθιά προσωπική και η φύση του κάθε ατόμου είναι ξεχωριστή, ο Αριστοτέλης τονίζει ότι οι καλές πράξεις πρέπει να δρουν προς όφελος του συνόλου, και όχι μόνο του ατόμου. Η αριστοτελική αντίληψη θέλει το ατομικό καλό να αντανακλά και να επηρεάζει θετικά όλο το κοινωνικό συνολο- γιατί με αυτόν τον τρόπο ο άνθρωπος δεν κλείνεται στα στενά όρια του εγώ του. Σκέφτεται το καλό των συνανθρώπων του, με την ίδια θέρμη που επιθυμεί το καλό για τον εαυτό του. Τώρα, αν αυτό σας θυμίζει την -πολύ μεταγενέστερη- ρήση του χριστού 'αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτον', θα κατανοήσετε και ότι οι χριστιανοί σαφώς και δεν πρωτοτύπησαν στις έννοιες της αρετής...

Το κυνήγι της ευδαιμονίας- ή της ευτυχίας,αν προτιμάτε τον σύγχρονο όρο, είναι ένας αγώνας που ξεκινά εκ των έσω, με διαρκή βελτίωση του πνεύματος και της ψυχής. Η ίδια αυτή βελτίωση αντανακλάται και στην κοινωνία του ατόμου. Αγώνας με καθημερινή έμπρακτη άσκηση στην παρούσα ζωή- μια ανδρεία, Ελληνική στάση σκέψης και ζωής, που έρχεται σε ισχυρή αντίθεση με την πλήρη εναπόθεση όλων των ελπίδων και των ευθυνών σε έναν τιμωρό Θεό, που υπόσχεται μόνο μετά θάνατον ανταμοιβές.